Vídeo da entrega do Premio de Ensaio na Gala do Libro Galego 2017

Labrego con algo de poeta. Biografía de Manuel María foi premiada na Gala do Libro Galego 2017 na modalidade de ensaio o pasado 20 de maio.

Este é o vídeo da entrega, que pode verse xunto ao resto do acto nesta ligazón.

Publicado en Audiovisual, Premios | Etiquetado , , , , , | Comentarios desactivados en Vídeo da entrega do Premio de Ensaio na Gala do Libro Galego 2017

Poemaxes XXIV

Doas de vida en
férreos fíos de seda.
Latexa a casa.

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Comentarios desactivados en Poemaxes XXIV

Poemaxes XXIII

Fotografío
idas sen volta á infancia
sombras de ferro.

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Comentarios desactivados en Poemaxes XXIII

Poemaxes XXII

Evocar Evas
que cada primavera
degoien zumes.

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Comentarios desactivados en Poemaxes XXII

Entrevista en Sermos Galiza: “A miña esperanza está sempre na sociedade”

Entrevista publicada na versión dixital de Sermos Galiza o 6 de xuño de 2017. Pode verse a edición orixinal aquí.

“Escritora, feminista, activista a prol da causa do ensino público galego e en galego. É Mercedes Queixas. E é quen toma a palabra esta terza feira no #VenhanMais5.

Sermos Galiza: Como avalías o estado actual do ensino galego?

Resposta: É complexo facer unha breve e, ao tempo, axustada descrición dunha realidade global tan diversa como é a que representa o ensino galego. A escola é una microsociedade e nos seus espazos internos espéllase todo o que acontece fóra dela a nivel familiar, colectivo, socioeconómico.

Neste momento, despois da fortísima regresión vivida desde hai cerca dunha década, percibo unha Administración educativa galega con competencias nesta área que non é quen de contrarrestar nin cuestionar as actuacións negativas e anuladoras do Estado canto aos principios pedagóxicos e os valores da identidade galega.

Percibo unha escola propositadamente cada vez menos pública, menos laica, menos democrática, menos galega, menos comprometida coa diversidade e con menos oportunidade para competir desde a calidade. Constato unha escola galega que, contra todo criterio didáctico, deixa de asegurar a adquisición da lingua propia cumprindo un papel desgaleguizador máis propio doutro tempo.

Asemade, comprobo con decepción como unha parte do colectivo de profesionais do ensino e da sociedade actúa desde a resignación e o conformismo, procurando sobrevivir de xeito illado a tanta involución e precariedade.

Con todo, a imaxe que permanece para min deste tempo tan duro desde a perspectiva socioeducativa é a intensa capacidade de unión resistente ao longo de moitos anos nunha parte moi importante da comunidade, que foi capaz de facer fronte e mesmo parar actitudes e resolucións moito máis lesivas e agresivas para o ensino público galego.

Sermos Galiza: Que evolución agardas do ensino galego a cinco anos vista?

Resposta: Os tempos políticos e as actitudes que se observan por parte dos seus responsábeis non permiten intuír camiños moi diferentes a tan curto prazo. Actualmente, tenta amortecerse a acción crítica e reivindicativa da sociedade, das ANPAS e dos sectores vinculados co ensino, co anuncio do nacemento dunha vontade de pacto educativo español que, polo de agora, entendo que en verdade non atende de raíz as causas da forte contestación social que provocou toda a recente lexislación, de marcada ideoloxía centralizadora e contraria –mesmo negadora– do carácter plurilingüe e multicultural do Estado español.

A miña esperanza está sempre na sociedade, que debe ser a auténtica portavoz en defensa da intolerancia e contra a indiferenza administrativa dun elemento vertebrador e cohesionador da sociedade como é a educación pública galega.

Sermos Galiza: Que esperas de Sermos nos próximos cinco anos e en que cres que debemos e/ou podemos mellorar?

Resposta: Agardo que nos siga a contar a realidade galega que noutros medios se oculta ou distorsiona e que nos ensanche as marxes de coñecemento doutras realidades exteriores.

Desexo que siga medrando na incorporación de contidos culturais para dar visibilidade á capacidade creadora da inmensidade e diversidade de tantas manifestacións da cultura galega que nos sostén, como columna vertebral da historia, desde o pasado até o presente, na que nos recoñecemos con nome e personalidade propia, desde a capacidade de nos convocar ao redor dela como galegas e galegos no conxunto da historia global dos pobos.”

Publicado en Ensino, Entrevistas | Etiquetado | Comentarios desactivados en Entrevista en Sermos Galiza: “A miña esperanza está sempre na sociedade”

Poemaxes XXI

Ruben raíces
tona de camuflaxe
pel transmutábel.

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Comentarios desactivados en Poemaxes XXI

Poemaxes XX

Mercaron corpos
para venderen saldos
de almas espidas

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Comentarios desactivados en Poemaxes XX

Agradecemento polo Premio de Ensaio a Labrego con algo de poeta na II Gala do Libro Galego

Labrego con algo de poeta. Biografía de Manuel María foi premiada na Gala do Libro Galego 2017 na modalidade de ensaio o pasado 20 de maio, prolongando aínda máis as secuencias de tantas horas de alegrías vividas co lectorado de tantos lugares diferentes durante 2016.

Partillo convosco desde estoutro cuarto a miña intervención de profundo agradecemento, con certeza nunca suficiente.

_________________________________

Reciban o meu agradecemento todas e cada unha das persoas que me trouxeron hoxe até aquí, desde aquel primeiro día en que Vítor Freixanes, en nome da Editorial Galaxia, me lanzou a proposta de escribir unha biografía de Manuel María para que o Día das Letras Galegas contribuíse a coñecer o legado humano e literario do noso autor máis prolífico, até todo ese acompañamento anónimo que converteu este meu traballo en finalista e o xurado externo á organización que hoxe resolveu honralo con este premio.

Sempre defendín esta obra como unha escrita colectiva, tecida cos fíos de varias mans, necesariamente coral como practicou e nos aprendeu Manuel María. O seu valor reside no préstamo das palabras de vida compartida por tantas persoas próximas aos perfís complementares do noso autor admirado e estimado. De entre todas, é preciso destacar a voz que prendeu nel en labarada estremecida, Saleta Goy, presidenta da Fundación Manuel María, sempre afectuosa e pronta para responder os meus interrogantes e exclamacións, para esclarecer e verificar, como fonte limpa, unha vida intensa habitada en común.

É honra maior ser premiada nesta II Gala do Libro Galego, que naceu para pór en valor e facer forte a industria do libro, unha arteria básica da nosa sociedade que nos negamos a deixar atoar sen remedio, porque sen a forza das palabras de noso o futuro só pode ser moito máis pobre e fraudulento.

Hoxe estamos a celebrar a palabra, esa que precisamos para sumar e multiplicar, para elevar á máxima potencia, para programar un escornabot na biblioteca escolar, para rechiar esencias de 140 caracteres que conxuguen a lingua en futuro… para escribir que o idioma é a chave con que abrimos o mundo e que renunciar ao idioma é ser mudo e morrer.

É moito hora de volvermos a lingua de noso á súa centralidade, aquela que da fe de vida ao noso traballo e a encontros coma este, aquela que sementa no camiño da vida o emocionario das nosas palabras.

Cómpre concienciármonos de que ningún futuro agarda para a literatura galega sen a lingua galega, o substrato que a sostén, na escrita e na lectura, para a expresión e intercomunicación dun xeito propio e complementar de comprender o mundo.

Precisámonos para romper as inercias do conformismo e da intolerancia en que se pretende instalar o proceso de normalización lingüística. Velaí o capítulo da historia que, en conciencia, debemos construír e o papel co que traspasaremos as páxinas do futuro. Colectivicemos o verso da poeta María do Carme Kruckenberg Sanjurjo: “Que non te invalide a indiferenza”. Que non nos invalide nunca a indiferenza perante a defensa e o traballo en galego.

Grazas polas palabras, bisavoas Daniela, Jesusa e Carmela; bisavós José e Pedro; avoas Mercedes e Preciosa; avós Pepe e Ricardo; Carmiña e Pepe, meus pais; Ramón, Andrea e Mariña, maiúsculas e minúsculas que me sostedes.

Porque nada máis que sombra sería sen as vosas palabras!

Viva a Gala do Libro Galego!

Publicado en Actos públicos | Etiquetado , , , , , , | Comentarios desactivados en Agradecemento polo Premio de Ensaio a Labrego con algo de poeta na II Gala do Libro Galego

Poemaxes XIX

Falan os ollos
de tempos impugnados
e calan bocas.

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Comentarios desactivados en Poemaxes XIX

A Coruña: presentación de Na casa da avoa, de Marta Dacosta, o mércores 31 de maio

Publicado en Actos públicos | Etiquetado , , , | Comentarios desactivados en A Coruña: presentación de Na casa da avoa, de Marta Dacosta, o mércores 31 de maio