Poemaxes L

Agardabamos
a chuvia primeiriza
para mollármonos

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Deixa un comentario

O meu nome é o da Cidade Alta

Artigo publicado na versión en papel de Sermos Galiza o 4 de xaneiro de 2018.

O 6 de marzo de 2004 apagábase dun xeito inesperado a voz da poeta coruñesa Luísa Villalta, mais a memoria poética, en cada nova lectura da súa obra prematuramente conclusa, non deixou de medrar ao longo dos últimos trece anos. Tampouco a memoria da amiga, da violinista, da profesora, da veciña activa e cómplice, da compañeira de letras e de firme compromiso social.

A convocatoria anual do Certame Literario Luísa Villalta no IES Isaac Díaz Pardo de Sada –onde ela foi docente- ou do Premio Luísa Villalta de Iniciativas Normalizadoras da UDC ou, máis fecentemente, o lanzamento do Concurso de ideas “Luísa Villalta” de proxectos culturais pola igualdade desde a Deputación da Coruña, xunto á lembranza poética e a colocación dunha placa que a recoñece socialmente na súa casa da coruñesa rúa Vila de Laxe, 6, por parte da AELG, de cuxo consello directivo fixo parte, confirman a procurada presenza da poeta entre nós.

Esa falta presentida convocou de novo o pobo coruñés, por parte da A. C. Alexandre Bóveda e mais da AELG, a finais deste ano xa vello nun ambicioso programa de actos que, baixo a referencia común “As chaves do tempo”, abrangueu transversalmente as pegadas da poeta nos versos, na música, na fotografía, no teatro, nas artes plásticas, co obxectivo de continuar a socializala na súa cidade biográfica e literaria.

Porque “As chaves do tempo”, nomenclatura herdeira dunha das obras narrativas de Luísa Villalta, naceu coa vontade de ser un espazo de reencontro multidisciplinar e en diálogo atemporal, mais en presente continuo, coa escritora coruñesa, para lermos con ela e nela a Cidade Alta tatuada nos seus ollos.

O nome da poeta e o da cidade ficaron unidas non só por acaso biográfico, senón en propositada simbiose como materia literaria no corpus da súa obra.

A Cidade Alta coa súa luz, cos seus ventos, coa súa microtoponimia, como Cabeza, Garda, Chave, Forza e Antemural do reino renacido, transcende o día a día da poeta para se converter nun modus vivendi.

A Coruña, cidade recoñecíbel nos seus puntos cardinais e na súa iconografía simbólica, somerxe sombras de tempos e espazos devastados, definitivamente vivos na conciencia das habitantes e na memoria dos versos que imprimen lembranzas encabalgadas en tinta negra.

A memoria local reside nunha identidade propia desterrada polo capital devorador que engole construcións e cidadáns, metonimia doutros planos colectivos e de construción nacional, nomeadamente representada nos ecos do Papagaio, convertido no epicentro da desmemoria.

A escrita de Luísa Villalta caracterízase pola forza da diversidade e pola constante procura experimental do feito poético que trascende calquera barreira xenérica, construíndo un corpus autorial literario moi significativo desde comezos dos anos 90.

Ao tempo, o compromiso cívico ocupou moitas páxinas no exercicio literario da autora, converténdose nun nervo que fortalece e vertebra as diferentes expresións xenéricas, en prosa ou en verso.

A desigualdade social, o voraz capitalismo, a defensa da normalización lingüística, a loita feminista desde a reivindicación do empoderamento da muller, a irrenunciábel recuperación da historia propia galega, a defensa dos máis desfavorecidos ocupan páxinas de creación, mais tamén accións participativas de compromiso colectivo.

A Coruña habita e respira como corpo vivo, engarzada na obra da muller poeta e pensadora, tatuada desde o seu epicentro recoñecíbel até as marxes invisíbeis, relida desde as claves do presente.

Sabemos que un lugar medra en valor de riqueza interna e potencial exterior cando é asociado a unha figura cultural referente. É por iso que A Coruña non pode prescindir da memoria humana e literaria de Luísa Villalta.

Razóns de máis para encamiñaren as dúas entidades organizadoras ao Concello da Coruña a petición ao de visibilizar canto antes o nome de Luísa Villalta no rueiro da cidade que ela amou, tal e como foi aprobado en pleno hai xa máis dun ano, para alentar, co recoñecemento popular imprescindíbel, o prognóstico do seu verso: “Acabarei por facer do poema a biografía”.

Publicado en As miñas opinións nos medios | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

Poemaxes XLIX

Pechei os ollos
e soñeime naquela
nena que fun

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Deixa un comentario

A Coruña: presentación-concurso Xandra, a landra que quería voar, o sábado 13 ás 12:00 horas

Publicado en A miña axenda, Actos públicos | Etiquetado , , , | Deixa un comentario

Poemaxes XLVIII

Voa, anduriña,
levas ás de retorno
umbilical

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Deixa un comentario

Poemaxes XLVII

Mesmo murchando
a natureza avolve
a súa xénese

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Deixa un comentario

Poemaxes XLVI

Remexen roupas
mortallas de raíz
tristes segredos

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | Deixa un comentario

Recensión de Xandra, a landra que quería voar, en Lecturafilia

Esta é a recensión de Xandra, a landra que quería voar, publicada en Lecturafilia o 15 de decembro de 2017:

“O outro día, despois de ver una serie na televisión pola noite, non daba durmido. Así que, collín dous libros e púxenme a lelos e a soñar. Son dous libros de Urco Editora que, combinados á perfección, me fixeron volver a ser una nena.

Primeiro lin A brétema, unha preciosidade dende o principio a fin. Ilustrado por María Montes Sueiro, e con texto de María Victoria Moreno, é unha proposta educativa que nos fala de como se forma a brétema dun xeito moi ameno, como sempre adoita acontecer coa literatura infantil. A mellor sempre é aquela que nos ensina cousas baixo un prisma pouco convencional e sen que nos decatemos. Con este texto, os máis cativos e cativas terán a oportunidade de achegarse xa dende a primeira idade ao mundo fantástico da que será a homenaxeada polo Día das Letras Galegas 2018.

Decatáronse axiña de que a brétema non era coma as nubes, que están feitas coa auga do mar, que non son amigas das persoas e voan sempre moi altas polo ceo. A brétema, en troques, camiña preto da terra e pousa nas ás dos paxariños ou nos cabelos dos nenos. As nubes levan lóstregos e tronos”.

Seguín despois con Xandra, a landra que quería voar, que contén texto de Mercedes Queixas Zas e ilustracións de Paula Pereira Carreiro. Como no caso anterior, é un libro moi coidado, que nos fala dos soños, e das posibilidades que, como seres humanos, temos de conseguilos. É unha historia para crer, para ter esperanza e para nunca renderse, valores estes que parecen perderse nas nosas sociedades.

Lonxe do que poderiamos pensar, estas dúas historias están concibidas para todos os públicos, pois os soños e a fantasía son algo connatural ás persoas, sen límites de idade. Ademais, estes dous libros teñen algo máis en común, que están protagonizados e creados por mans femininas, unha proba de que as mulleres temos moito que achegar a este mundo. Por iso, parabéns por partida dobre a Urco Editora: por recuperar e publicar historias fantasiosas e universais, e por visibilizar sempre ás mulleres.

Anímovos a agasallar no Nadal con estes libros. Cabe mencionar tamén que os dereitos de autoría de A brétema serán cedidos por desexo da familia de María Victoria Moreno á Asociación de Atención á parálise cerebral e afíns “Amencer-Aspace”.”

Publicado en Reseñas da miña obra | Etiquetado , , , , , , | Deixa un comentario

Recensión de Xandra, a landra que quería voar, por Ramón Nicolás

Esta é a recensión de Xandra, a landra que quería voar, feita por Ramón Nicolás, e publicada en Caderno da crítica o 28 de novembro de 2017:

“Asistir a unha estrea conxunta neste xénero e tan prometedora, de autora e ilustradora a un tempo, que simboliza Xandra, a landra que quería voar, publicado en Urco Editora, resulta unha verdadeira regalía. Éo porque este álbum infantil ten, ademais, esa posibilidade de articularse como unha proposta susceptible de varias lecturas e penso que de todas elas se sae con proveito.

A miña particular obriga a salientar a limpeza, sinxeleza e claridade do trazo nas ilustracións e o acaído da escolla cromática de Paula Pereira, sempre atenta aos mínimos detalles, e que establece un diálogo visual suxestivo co texto de Mercedes Queixas. O imaxinativo relato desta última -nese punto medio que facilita a transmisión da mensaxe de mans dadas cunha expresión coidada- posibilita acceder a un argumento sometido a un proceso de personificación pouco transitado como é o dunha landra que cobra unha presenza activa e singular como gromo dun dos nosos símbolos identitarios, transformada aquí nunha personaxe con personalidade propia que non quere ser coma as demais compañeiras e que abraza, conscientemente, arelas de liberdade e comparte a fe nos propios soños da man dunha andoriña amiga. Pero aínda hai máis, Xandra… resulta operativa a un tempo para encarar a relevancia da nosa contorna natural situada, e a obriga de respectala, situada nun espazo emblemático de noso como é o Courel…, e no Courel non podía faltar, asemade, a presenza do gran Uxío Novoneyra que paira, implícita e explicitamente, en todo o relato.  Ese “chove pra que eu soñe” adquire aquí unha carta de natureza fermosa e fantástica, que convida, sempre, a soñar e voar. Os meus parabéns por esta iniciativa e toda a sorte do mundo para a súa andaina, que espero feliz e intensa.”

Publicado en Reseñas da miña obra | Etiquetado , , , , | Deixa un comentario

Poemaxes XLV

Abrazarémonos
coas últimas caladas
do abrente cósmico

Publicado en Creación propia, Poemaxes | Etiquetado | 1 comentario